W zeszłą sobotę 15tego maja odbył się najprawdopodobniej ostatni festyn lotniczy w Mirosławcu. Organizowany przez ostatnie 9 lat był zawsze we wrześniu, teraz jednak został przeniesiony na maj. Jest to związane ze zmianami w jednostkach, które mają nastąpić. Warunki pogodowe były niekorzystne co odbiło się szczególnie na pokazach lotniczych organizowanych przez Aeroklub Ziemi Pilskiej. Moim zdaniem mimo pogody festyn można uznać za bardzo udany i dobrze zorganizowany co można zobaczyć w Galerii Foto oraz  w filmiku w dalszej części tego artykułu. Gorąco polecam obejrzeć przygotowany materiał video.

Napisz komentarz (5 Komentarzy)

Więcej…

Szwecja. Od pięciu lat parafia pw. Św. Jakuba w Szwecji w miesiącu maju wyruszyła na pielgrzymi szlak, aby zmierzyć się z liczącą blisko 20 km trasą.  Wielu z pątników, którzy podjęli ten trud, niosło w sercu ważne intencje. Pragnęli by coś zmieniło się w ich życiu, lub w życiu osób im bliskich.

Napisz komentarz (2 Komentarze)

Więcej…

W weekend odbyły się w Mirosławcu obchody Święta 12. Bazy Lotniczej, podczas którego zaprezentowali swoją działalność również  policjanci z Komendy Powiatowej w Wałczu.

Napisz komentarz (0 Komentarzy)

Więcej…

SZANOWNI PANSTWO!

Radio Wałcz w imieniu rodziców Fabiana zwracamy się do państwa z prośbą o wsparcie finansowe.
Dnia 27 sierpnia 2009 roku przyszedł na świat Fabian. Niestety okazało się że urodził się otrzymując 3 pkt. APGAR na 10 pkt. Lekarze postawili diagnozę ze najprawdopodobniej urodził się z przepukliną oponowo-rdzeniową, na dodatek wystąpiły inne komplikacje oraz zaczęto diagnozowac nowe problemy zdrowotne.

Napisz komentarz (1 Komentarz)

Więcej…

Zaskoczyła nas zima bardziej niż prawdziwa. Zapraszam do krótkiego i nieco zabawnego fotoreportażu z zeszłej nocy obrazującego co można spotkać na ulicy. Zobacz co Ciebie dziś czeka...

Napisz komentarz (4 Komentarze)

Więcej…

Dziennikarka zapytała przypadkowego przechodnia, jaki powinien być prezydent Polski?
A on na to:
- nie powinien kłamać do woli, mógłby bajerować i żartować
- nie powinien brać pieniędzy za sprawowany urząd
...

Napisz komentarz (64 Komentarzy)

Więcej…

W piątek w Mirosławcu odbyły się obchody Święta 12 Bazy Lotniczej, podczas którego zaprezentowała swoją działalność również zachodniopomorska Policja. W sobotę w Mirosławcu na terenie lotniska, odbył się coroczny festyn z okazji obchodów Święta 12 Bazy Lotniczej oraz spotkania na miedzy różnymi powiatami. Organizatorzy zapewnili dużą ilość ciekawych stoisk, na których można było zobaczyć między innymi: wystawy sprzętu lotniczego, pokazy gaszenia pożarów z powietrza, skoki spadochronowe, itd.

Napisz komentarz (0 Komentarzy)

Więcej…

• O gminie:

Położona jest w zachodniej części Pojezierza Wałeckiego, które wyznaczają ją doliny rzek: Noteci, Gwdy, Drawy, Dobrzycy, Płocicznej i Przyłęgi. Pojezierze to charakteryzuje się dużymi obszarami moreny dennej, poprzecinanymi w okolicy Człopy i Tuczna polami zandrowymi o mało urodzajnych glebach. Przeważają tu liczne wzniesienia porośnięte lasami oraz duża ilość jezior i terenów bagiennych. Pod lokalizację miasta wybrano teren wypiętrzony znacznie ponad lustra wód i terenów bagiennych. Od wschodu obszar miasta wyznaczyło Jezioro Zamkowe a od zachodu Jezioro Tuczno, połączone między sobą szeroką strugą. Kolejne akweny znajdowały się od północnego-wschodu oraz po obydwu stronach współczesnej drogi prowadzącej do dworca kolejowego. Dawne wody zajmowały znaczniejsze obszary, poświadczone do dzisiaj rozległymi bagiennymi łąkami i licznymi zastoinami o mocno zarośniętych brzegach. Przez tak ukształtowany teren prowadzona była droga (z południowego-zachodu na północny-wschód), wykorzystująca brody i naturalne przejścia. Powierzchnia gminy wynosi 250 km kw gdzie zamieszkało 5480 osób.

• Histora gminy:

Genezę Tuczna łączono dotychczas z grodem który rzekomo miał istnieć na terenach późniejszego zamku . E. Keyser lokalizuje w tym miejscu gród kasztelański z przylegającą osadą słowiańską. Podobne sugestie do genezy miasta miała J. Myślińska-Szczepaniak , odnotowując za niemieckojęzyczną literaturą przedmiotu, fakt zdobycia (w 1296 roku) przez Hesse von Wedel murowanego domu. Reliktów owego “murowanego domu” pochodzącego rzekomo z 1130 roku nie udało się dotychczas potwierdzić, również podczas prac badawczych i rewaloryzacyjnych prowadzonych na zamku . Brak źródeł pisanych do XIV wieku oraz systematycznie prowadzonych badań archeologicznych, nie pozwala na uściślenie nie tylko tych zapisów.

Około 1300 roku tereny położone pomiędzy rzekami Drawą i Gwdą włączone zostały do Nowej Marchii Brandenburskiej. Fakt ten wywołał ożywioną akcję kolonizacyjną. W okolicy Kalisza Pomorskiego, Tuczna i Mirosławca, nadania otrzymał rycerski ród von Wedel (wywodzący się spod Hamburga). Z biegiem czasu nastąpiło spolszczenie tego rodu, a późniejsi jego potomkowie dołączyli do nazwiska człon przyjęty od nazwy miasta - Tuczyńscy.

Z rodziną von Wedel należy wiązać rozwój Tuczna, Kalisza Pomorskiego i Mirosławca. Najstarsza źródłowa wzmianka określająca Tuczno mianem “civitas” pochodzi z 1306 roku Wspominano ponadto o proboszczu, sześciu rajcach i mieszczanach. Można więc wnosić, że ówczesne Tuczno było zespołem miejskim z kościołem . Kiedy w 1331 roku z rąk braci Ludwika i Lambrechta ( braci) von Wedel otrzymało kolejny przywilej, bezsprzecznie było już miastem, a nowy akt miał na celu poprawienie warunków jego rozwoju. Określono w nim brandenburskie prawa miejskie a w nadaniach wymieniono 175 łanów, z których pięć należało do kościoła, 60 do miasta oraz 110 indywidualnych przeznaczonych dla mieszczan.

Przywilej ten opisał granice miasta wyznaczonego w terenie określonymi kępami drzew. W roku 1338  rozpoczęto budowę zamku a w 1375 roku określony on został (przez cesarza Karola IV) jako jeden z dwunastu najsilniejszych obiektów militarnych zlokalizowanych na wschód od linii Odry . Około 1400 roku otoczono go 25 metrowej szerokości fosą, która z trzech stron oblewać miała wzgórze zamkowe. Zamek strzegł natomiast przeprawy prowadzonej przesmykiem pomiędzy jeziorami, a jednocześnie nadzorował trakt prowadzący z Człopy do Mirosławca.

Lokacyjne miasto zbudowano na północ od zamku. Dawny trakt wykorzystujący naturalne walory obronne, jedynie od północnego wschodu wymagał specjalnego zabezpieczenia. W partii miasta prowadził komunikację w linii prostej. Wyprowadzając ją jednak poza zabudowę, wzorem rozwiązań stosowanych w innych miastach pomorskich, “łamał” drogę pod kątem. Miasto otrzymało kształt zbliżony do prostokąta, z regularną siatkę ulic przecinających się pod kątem prostym. W okresie średniowiecza było tu osiem pełnych bloków urbanistycznych i od strony wschodniej i zachodniej po dwa obrzeżne.

Poprzeczne ustawienie osi rynku do głównego traktu komunikacyjnego i kompozycyjnego całego zespołu oraz odsunięcie kościoła na obrzeże, stanowi jedną z cech miast wielkopolskich lokowanych na wzorcach brandenburskich. Układ miasta reprezentowany przez Tuczno, wiążący w sobie cechy charakterystyczne dla różnych sposobów organizacji przestrzennej zespołów, mógł być zastosowany głównie w miastach położonych na stryku dwóch silnie oddziaływujących na siebie regionów - Pomorza i Wielkopolski.

Prawdopodobnie średniowieczne miasto od południa stykało się z zamkiem; od zachodu zbliżało się do bagnistych rozlewisk jeziora, a od północy granice wyznaczała obecna ul. Świerczewskiego, od wschodu obecna ul. Pocztowa. W takiej formie przestrzennej Tuczno przetrwało do czasów nowożytnych. Zmieniała się natomiast jego substancja mieszkaniowa, wymieniana na skutek zniszczeń bądź pożarów . Do 1738 roku poza obiektami monumentalnymi (kościół i zamek), pozostała zabudowa była drewniana i bez wyjątku kryta słomą . Jeszcze w 1774 roku na 138 budynków miejskich odnotowano aż 135 obiektów krytych strzechą lub gontami i zaledwie trzy z ceramicznymi dachami .

Ostatni wielki pożar z 1838 roku zniszczył miasto prawie doszczętnie, pozbawiając wówczas życia kilkudziesięciu jego mieszkańców. Była to ostatnia, tak wielka wymiana tkanki budowlanej, najprawdopodobniej do tego czasu wykonywanej w tradycyjnych technikach szkieletowych.

Do 1810 roku Tuczno było miastem prywatnym - szlacheckim. Wolny zarząd miejski powołano tu dopiero w 1820 roku Jeszcze do 1849 roku obowiązywały tu sądy patrymonialne, oparte na opracowanej w 1599 roku wasalskiej ordynacji tzw. sądu “mańskiego”. Głównym źródłem utrzymania ludności było rolnictwo. Funkcję potwierdzają cztery jarmarki wymienione w 1616 roku, duży majątek pański oraz pochodzące głównie z XIX wieku obszerne zespoły zabudowy stodolnej, “wyrzuconej” poza granice ówczesnego miasta.

W końcu XIX lub na początku XX wieku zorganizowano kolejny - dwuwyznaniowy cmentarz, w części katolickiej (północna partia) używany do dzisiaj. Zaniedbanie jego ewangelickiej części (południowej) oraz zniszczenie nagrobków, nie pozwala na precyzyjne jego datowanie.

Urbanizacja z lat 30-stych XX w., objęła wyznaczenie nowych ulic - głównie po zachodniej stronie ul. Wolności, swobodniejsze prowadzenie dróg i zabudowę pozbawioną całkowicie detalu architektonicznego. Ściągnięta do kilku rozwiązań, nosi charakter taniego budownictwa robotniczego, zlokalizowanego dodatkowo na typowej działce budowlanej. Ustawiona jest kalenicowo do ulicy, jako rozwiązanie pojedyncze lub bliźniacze, chociaż nie brak przykładów rozwiązań szczytowych (część ulicy Kwiatowej i Strzeleckiej). Zawsze jednak posiadała ona wysokie dachy, z możliwością wykorzystania ich na cele mieszkaniowe.

Początków organizacji przestrzennej tego budownictwa w Tucznie można poszukiwać od 1934 roku, kiedy przystąpiono do budowy Wału Pomorskiego, dochodzącego nieomal do samego miasta. Dodatkowym czynnikiem stały się też działania władz hitlerowskich udzielających dużych kredytów na budownictwo spółdzielcze zwartych osiedli. Kolonie takich domów powstawały i w innych miastach. W Tucznie osiedle takie wyznacza ul. Piaskowa.

Przed 1939 rokiem miasto zaczęło się zaliczać do dobrze zapowiadających się miejscowości letniskowych i z tą funkcją wiązano jego dalszy rozwój, przerwany działaniami II wojny światowej. Położone na skraju Wału Pomorskiego miasteczko, podzieliło losy innych miejscowości. Dawne Stare Miasto straciło 90% substancji budowlanej.

Duże zniszczenia poczynione na terenie Starego Miasta, doprowadziły do całkowitej reorganizacji przestrzennej dźwigającego się po wojnie Tuczna. Niezbędne do prawidłowego funkcjonowania miejsca pracy, handel i usługi, zaczęto lokalizować w zachodniej części (powstałej w wyniku XIX i XX-wiecznej urbanizacji). Przy specyficznym układzie tego fragmentu miasta, ulica Wolności podniesiona została do roli nadrzędnej i stała się główną osią współczesnego Tuczna. Przy niej lokalizowano liczące się (a w części zachowane) zakłady pracy; tutaj przesunięto administrację i inne niezbędne dla miasta usługi.

Tuczno jest znanym miasteczkiem, bowiem istniejący tutaj Dom Pracy Twórczej Architekta odwiedzany jest nie tylko przez Polaków.

Napisz komentarz (0 Komentarzy)

• O Gminie Mirosławiec:

Gmina Mirosławiec położona jest w południowo-wschodniej części woj. Zachodniopomorskiego przy drodze krajowej nr 10 (240 km od Berlina), stanowiącej znakomite połączenie pomiędzy Szczecinem a Bydgoszczą. Pierwsze wiadomości o istnieniu miasto sięgają roku 1303. Pierwotnie osada nosiła nazwę Nowy Frydland, co oznaczało ziemię pełna harmonii i spokoju. Miasto ulokowane na prawie magdeburskim 02.02.1314 r. Dokument potwierdzający ten doniosły fakt wystawili Jan i Henryk Wedlowie - pierwsi feudalni właściciele Nowego Frydlandu. Pod koniec II wojny światowej znalazł się w pasie umocnień Wału Pomorskiego. W czasie działań wojennych miasto uległo znacznemu zniszczeniu min. zostało zniszczone całe zabytkowe stare miasto.

Gmina Mirosławiec posiada duży potencjał turystyczny. Niespotykana rzeźba terenu oraz piękne jezior i lasy dają duże możliwości w zakresie turystyki aktywnej jaki ekoturystyki. Środowisko naturalne w Gminie zachowało swój pierwotny charakter, świadczą o tym dwa rezerwaty "Rezerwat Wielki Bytyń" (pow. 916,24 ha) na terenie którego występują min. orły bieliki czy orliki krzykliwe oraz "Rezerwat - Rosiczki Mirosławieckie" (pow. 20,83 ha).

Ciekawostką jest występowanie na terenie Gminy wolno żyjącego stada żubrów. W celu uatrakcyjnienia oferty turystycznej na terenie Gminy udostępniono wiele szlaków pieszo-rowerowych i kajakowych.

• Historia Gminy i Miasta Mirosławiec:

W XII i XIII w. na ziemię wałecką, na której leży Mirosławiec, sięgało osadnictwo wielkopolskie. Miasto powstało w szerokiej bagnistej kotlinie, na skrzyżowaniu dwóch ważnych szlaków komunikacyjnych i handlowych: tzw. drogi marchijskiej, łączącej Brandenburgię z zakonem krzyżackim, oraz szlaku solnego z Wielkopolski do Kołobrzegu. Lokacji dokonał w 1303 r. margrabia Waldemar. Mirosławiec - wraz z Kaliszem Pomorskim, Tucznem, Złocieńcem i Barwicami - wszedł wówczas w skład lenna braci Jana i Henryka von Wedlów. Niemcy nazwali miasto Friedland, a później Markisch-Friedland (nazwa urzędowa do 1945 r.) W 1368 r. Kazimierz Wielki odebrał Brandenburgii ziemię wałecką, pozostawiając na niej dawnych lenników. W roku 1409, u progu wojny z zakonem krzyżackim Arnold von Baden, krzyżacki wójt Nowej Marchii, spustoszył całe pogranicze północno-zachodnie. Po klęsce Krzyżaków Henryk von Wedel, Ienny pan Mirosławca i Tuczna, poddał się Polsce.

Ulica Długa w Mirosławcu zdjęcie przedwojenne Z biegiem czasu ród von Wedlów z Mirosławca spolszczył się i przybrał nazwisko Wedelskich. W1508 r. Wedelscy przyjęli protestantyzm i nowe nazwisko Frydlandzcy. W latach 1593 - 1836 właścicielem miasta była niemiecka rodzina von Blankenburg. W latach 1731-1738 Dionizy J. J. von Blankenburg wzniósł okazały pałac. Von Blankenburgowie zbudowali kościół i sprowadzili księży joanitów, by rozpowszechniać i umacniać katolicyzm, który przed laty ugiął się pod naporem reformacji. Położenie miasta na skrzyżowaniu dwóch ważnych szlaków komunikacyjnych sprzyjało rozwojowi handlu. Jego rozkwit nastąpił w XVI w. z racji napływu Ludności żydowskiej, która osiedliła się na przedmieściach. Na przełomie XVIII i XIX w. Żydzi stanowili ponad 50% mieszkańców miasta, posiadali dobrze zorganizowaną gminę, synagogę i szkołę rabinów. Śladem ich obecności jest dziś jedynie cmentarz. W ciągu dwu ostatnich stuleci Mirosławiec zasłynął osobliwością swego handlu i przetwórstwa jako bodaj największy w północno-wschodniej Europie - rynek gęsich piór do pisania, tzw. "skrzydlaków", które skupowano z Pomorza i krajów nadbałtyckich, a potem rozprowadzano po całym kontynencie. Przemysłem tym i handlem trudnili się wyłącznie Żydzi (tylko jeden kupiec nie był żydem).

Zabytkowy budynek starej szkoły Oprócz handlu piórami kwitł handel skórami, wełną i miodem. Rocznie odbywalo się tu 7 jarmarków: 4 krotnie (m.in. na miód i wełnę), 3 na bydło i konie. Z rzemiosł najlepiej rozwijało się bednarstwo. Beczki masowo zakupowały: Szczecin, Berlin i Magdeburg. Wzbogaceni kupcy mirosławieccy przenosili się stąd wprost do Berlina. Ze względu na strukturę ludności, różnorodność wyznań ' Mirosławiec miał dwie świątynie: kościół katolicki (zmieniony po reformacji na zbór luterański) i synagogę. W XVlll w. miasto trzykrotnie płonęło (1719, 1758, 1796). W 1860 r. pożar pochłonął zamek. Rozbiór Polski nie zahamował rozwoju Mirosławca. W 1868 r. działały tu: komisja sądowa, magistrat, urząd celny, poczta, parafia luterska, synagoga, wyższa szkoła dla dziewcząt, apteka, trzech lekarzy i browar. Rocznie odbywało się 7 jarmarków. W 1879 r. Mirosławiec uzyskał połączenie drogowe z Wałczem i Kaliszem Pomorskim, w 1900 r. - kolejowe z Drawskiem i Kaliszem Pomorskim. W 1902 r. wzniesiono budynek sądu grodzkiego, w 1914 r. szkoły , w 1918 r. miasto podłączono do sieci wysokiego napięcia.

Zabytkowy budynek sądu grodzkiego w Mirosławcu zdjęcie przedwojenne Mimo dynamicznego rozwoju liczba mieszkańców wciąż malała. W czasie II wojny światowej miasto leżało w pasie silnie bronionego Wału Pomorskiego. Spod okupacji niemieckiej Mirosławiec wyzwoliły oddziały 1 Armii Wojska Polskiego 11 lutego 1945 r. Po zniszczeniach, dewastacji, wyludnieniu w 1945 r. miasteczko w polskich rękach stopniowo się odbudowywało. Do miasta zaczęli napływać repatrianci ze wschodniej Polski.

Mirosławiec zbudowano na planie prostokąta o regularnym układzie ulic, u wylotu których znajdowały się bramy: Łowicka przy drodze zachodniej, Grobelna przy drodze północnej, Młyńska przy drodze południowej. Do II wojny światowej miasto zachowało swój zabytkowych charakter większość domów starego miasta stanowiły parterowe lub piętrowe budynki mieszkalne kalenicowe lub szczytowe o konstrukcji szachulcowej z XVIII w. W trakcie działań wojennych zniszczeniu uległo 20% zabudowy - rozebrano około 60% budynków z tzw. muru pruskiego, w wyniku czego miasto częściowo utraciło przedwojenny wygląd. Dziś przeważają zabytki architektury sakralnej. Kościół pw. Niepokalanego poczęcia NMP w Mirosławcu zbudowany przez von Blankenburgów w 1721 r. z neogotycką wieżą dobudowaną w latach 1883-85. W jednonawowym kościele z dwiema kaplicami znajdują się XVlll - wieczne: z racji złego stanu technicznego zostały rozebrane dwa renesansowe ołtarze. chrzcielnica i chór muzyczny. W początkach lat 90. XX w.

Kościół pw. św. Jakuba Apostoła w Bronikowie Kościół pw. św. Jakuba Apostoła w Bronikowie (1775) skromna budowla szachulcowa, z ludowym ołtarzem o cechach rokokowych oraz obrazami i ławami z XVIII w. oraz dzwonem z 1770 r. Kościół pw. św. Jadwigi w Jabłonowie (1874) - neogotycka świątynia, której wyposażenie stanowią m.in. przeniesione z kościoła w Górnicy: ołtarz z ok. 1700 r. oraz barokowa ambona, chrzcielnica, balustrada i krucyfiks z XVII w.

Kościół p.w. Ducha świętego w Łowiczu Wałeckim Kościół pw. Ducha świętego w Łowiczu Wałeckim (1837) neogotycka budowla wzniesiona na fundamentach starszej świątyni głównie z kamieni polnych. Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (XVIII w.) - po ewangelicki, o budowie szachulcowej, otynkowany, wzniesiony na miejscu zniszczonego budynku z początku XVII w. Kościół pw. Serca Pana Jezusa w Próchnowie (11 poł. XIX w.) neogotycki Kościół pw. Jana Chrzciciela w Toporzyku (1 poł. XVIII w.) drewniany, o konstrukcji zrębowej, salowy, kryty gontem. Wewnątrz znajdują się ołtarz i ambona z 11 poł. XVII w. Pałac zbudowany przez Dionizego J. J. von Blankenburg w latach 1731-1738 w stylu baroku holenderskiego z szeroką fosą, z wnętrzami zdobionymi mozaiką, freskami i gobelinami. Pałac, opuszczony w 1836 r., spłonął w 1890 r. Obecnie na popałacowym wzgórzu znajduje się park. Pamiątką po pałacu jest ozdobna fosa. Młyn z muru pruskiego nad rzeką Korytnicą, ok. 5 km od Mirosławca.

Napisz komentarz (0 Komentarzy)

• Człopa w liczbach:

Powierzchnia ogółem - 34.837 ha
Ludność ogóCzłopa w liczbach:
Powierzchnia ogółem - 34.837 ha
Ludność ogółem - 5.275 mieszkańców,
w tym miasto - 2.444 osób
Bezrobotni - 348 osób
Miejsca noclegowe - 350
(pensjonaty -117, gospodarstwa agroturystyczne - 233)
(najwyższy wskaźnik - 67 proc.)
Wody (jeziora, rzeki) - 90 proc. powierzchni Gminy
znajduje się w zlewni Drawy.
Gmina jest jedną z najbardziej zasobnych w jeziora gmin w Polsce.
Największe to:
Szczuczarz (Zamieć) -136 ha; Załom Wielki -135 ha; Piasecznik - 63 ha.
Użytki rolne w ha - 8.260 ha, 23,7 proc. powierzchni Gminy
Lasy - powierzchnia w ha - 23.600
(najwyższy wskaźnik - 67 proc.)
Wody (jeziora, rzeki) - 90 proc. powierzchni Gminy
znajduje się w zlewni Drawy.
Gmina jest jedną z najbardziej zasobnych w jeziora gmin w Polsce.
Największe to:
Szczuczarz (Zamieć) -136 ha; Załom Wielki -135 ha; Piasecznik - 63 ha.
łem - 5.275 mieszkańców,
w tym miasto - 2.444 osób
Bezrobotni - 348 osób
Miejsca noclegowe - 350
(pensjonaty -117, gospodarstwa agroturystyczne - 233)
Użytki rolne w ha - 8.260 ha, 23,7 proc. powierzchni Gminy
Lasy - powierzchnia w ha - 23.600

• Położenie:

Miasto i Gmina Człopa położone są w południowo - zachodniej części Pojezierza Wałeckiego w województwie Zachodniopomorskim. Gmina zajmuje łączną powierzchnię 348 km2 i liczy 5275 mieszkańców, w tym- 2444 osób mieszkających w mieście. Przez Człopę przebiega droga krajowa Nr 22 Gdańsk -Wałcz- Gorzów Wlkp.- granica państwa w kierunku Berlina co stanowi ważny atrybut w infrastrukturze turystycznej tej miejscowości. Człopa to gmina o charakterze rolniczo- leśnym. Główne kierunki rozwoju uwzględniają czyste ekologiczne środowisko, co warunkuje rozwój turystyki i czynnego wypoczynku pośród lasów i jezior oraz bogactwa fauny i flory.

Człopa należy do najstarszych miast w regionie gdyż liczy ponad 755 lat. Według podań miasto było stolicą Dzierżykraja , księcia pomorskiego który uważany jest za protoplastę słynnego w Wielkopolsce rodu Czarnkowskich. Dowodem ze ziemie te były zamieszkiwane za czasów słowiańskich, są ślady grodziska stożkowego, które znajduje się w odległości 2 km na zachód od Człopy, wśród bagien i łąk nieopodal ujścia rzeki Cieszynki do jeziora Kamień. Wysoka lesistość terenu , przekraczająca 70%, pielęgnowana prowadzoną przez leśników gospodarką leśną o długoletniej już historii( pierwsze wzmianki o istnieniu nadleśnictwa pochodzą z 1792 roku) wyróżnia się zróżnicowanym drzewostanem w którym przeważają sosny urozmaicone dębami, bukami , brzozami i innymi gatunkami drzew. Rozległe kompleksy leśne są ostoją dzików, jeleni i lisów; żyją tu także borsuki i jenoty, na ciekach wodnych spotkać można wydrę i bobra, a miejscowe bagniska stanowią dom dla żółwia błotnego.

Liczne jeziora o czystej wodzie, pensjonaty i stawy rybne prowadzone przez agrogospodarzy (patrz www.człopa.pl)- stanowią raj by dać upust wędkarskiej pasji i amatorom wyczynów sportów wodnych. Do najatrakcyjniejszych zaliczyć należy jeziora: Szczurzacz, Trzebin , Załom, Zamieć, Dłusko, Kochlin Duży, Młyński Staw. Cieszynka, Drawa i Płocicza- rzeki w części o charakterze górskim są sprawdzonym miejscem na organizację spływów kajakowych dostarczających wiele emocji.

Dużą atrakcję dla turystów stanowi także otwarta w lipcu 2001 roku ścieżka pieszo - rowerowa " Brzegiem człopskich jezior" o łącznej długości 18 km. Rezerwat florystyczny o powierzchni 0,95 ha zwany przez miejscowych Stary Załom to miejsce dla miłośników i badaczy flory. Użytek ekologiczny " Bagno Raczyk" jest enklawą dla ptactwa wodno- błotnego i miłośników bezkrwawych polowań z aparatem fotograficznym. Dla pogłębiania wiedzy ekologicznej , w szczególności jej części dotyczącej lasów, powstał Ośrodek Edukacji Ekologicznej przy Nadleśnictwie Człopa Bezpośrednie sąsiedztwo Drawieńskiego Parku Narodowego, dobrze zachowane torfowiska, liczne gatunki zwierząt chronionych powodują że lasy Człopskie pozostają jednym z piękniejszych i cenniejszych obszarów przyrodniczych w Polsce.

• Historia:

Grodzisko:
W okolicach Człopy, w odległości 2 km na zachód, wśród łąk i bagien, w pobliżu ujścia Cieszynki (Deszli) do jeż. Kamień - znajduje się grodzisko stożkowate, otoczone wałem wysokości 6m, o obwodzie ok. 400 m. Średnica grodziska jest znaczna: ok. 100 m. Gród był chroniony fosą, której nieznaczne ślady zachowały się w części północno-zachodniej grodziska. Stożek grodziska góruje ponad otaczającym terenem na wysokość ok. 15 m, a średnica sięga 20 m. W roku 1926 prowadzone były, przez archeologów niemieckich, prace wykopaliskowe, które ujawniały dwie warstwy kulturowe ze śladami spalenizny. Znalezione zabytki (późna epoka żelaza) wskazywały na słowiańskie (pomorskie) pochodzenie znalezisk. Znaleziono m.in. odłamki ceramiki (zdobionej liniami poziomymi), kości zwierząt oraz części przedmiotów z żelaza: igła, sierp, część klingi noża. Znalezisko poświadczało, że gród i jego okolice były w wieku X z pewnością zamieszkałe. Dalszych prac wykopaliskowych w latach następnych nie prowadzono.

Dzierżykraj:
Pierwszy, wymieniany w przekazach historycznych, władca Człopy - to książę Dzierżykraj, który żył podobno w X wieku i władał rozległymi ziemiami między Drawą, Gwdą i Notecią, a ośrodkiem niejako "stołecznym" owego księstwa miała być właśnie Człopa. Jego imię wymienia m.in. Kasper Niesiecki (żyjący: 1682-1744, jezuita zajmujący się genealogią) w swoim "Herbarzu polskim" (t. I, s. 131, wyd. 1846, w Lipsku) jako "Dzierżykraja z Człopy" (herbu "Nałęcz"). Ówże Dzierżykraj miał przyjąć chrzest ok. roku 1000 za sprawą władcy Polski Bolesława Chrobrego zrzec się tytułu i pozycji niezawisłego księcia i zostać mianowany wojewodą poznańskim(!).

Herb "Nałęcz" (biała wiązanka, chustka) miał upamiętniać chrzest Dzierżykraja. Później stał się herbem rodu panów na Czarnkowie: Czamkowskich. Informację o Dzierżykraju przekazuje także tablica-epitafium umieszczona w kościele w Czarnkowie. Inne przekazy źródłowe wymieniają jakiegoś "Dzierżykraja" (ok. 966 r.) wśród fundatorów klasztoru w Trzemesznie Lubuskim (przywilej fundacyjny klasztoru).

Nie ma jednak jednoznacznego przekazu źródłowego (w sensie źródła pierwotnego), który poświadczałby w sposób niewątpliwy dziejową autentyczność owego legendarnego władcy Człopy. Ale nie jest to sytuacja wyjątkowa dla tego okresu dziejów. Stąd wydaje się, że postać Dzierżykraja można traktować ze znacznym "kredytem zaufania".

Pochodzenie nazwy "CZŁOPA":
Nie jest wyjaśnione, w sposób przekonywujący i jednoznaczny, pochodzenie nazwy "Człopa". Istnieją w tej kwestii różne przypuszczenia i hipotezy. Należy też w tym miejscu zaznaczyć, że w różnych źródłach można spotkać nazwę "Człopa" w różnej formie, np. jako: "Szlup", "Słup", "Slop", "Szlopa" (niemieckie: "Schloppe").

Jedno z wyjaśnień wywodzi nazwę "Człopa" od słowa "Slu" (pochodzenia słowiańskiego, będącego odpowiednikiem niemieckiego "die Furt"), a oznaczającego "bród" - czyli miejsce umożliwiające bezpieczne przebycie rzeki lub innej przeszkody wodnej: mokradeł, jeziora itp. Warunki naturalne okolic Człopy zdają się potwierdzać istnienie takiego "brodu". Wiadomo także skądinąd, że w takich miejscach przepraw wznoszono obronne budowle (grody), których zadaniem było m.in. kontrolowanie owych "brodów", a tym samym traktów komunikacyjnych. Dawało to często początek trwałemu osadnictwu. W pobliżu dzisiejszej Człopy, nad jeź. Kamień, mamy pozostałość po takim (prawdopodobnie) grodzie. Z przekazów źródłowych wiadomo, że w rejonie miasteczka znajdowały się dwie takie góry "grodowe": jedna to wyżej wspomniana nad jeziorem Kamień, druga na terenie miasta. Ta ostatnia została zniwelowana po roku 1772, m.in. w celu podwyższenia i powiększenia ogrodu przy plebani i wzniesienia nasypu nad Cieszynką. Oba wzniesienia mogły być w odległej przeszłości miejscami ufortyfikowanymi, "gródkami" strzegącymi owego "brodu".

Inny wywód, podejmujący próbę wyjaśnienia nazwy "Człopa", przyjmuje za podstawę słowo "Słupi" (pochodzenia słowiańskiego, oznaczającego "słup" czy "pal"). Miałoby to sugerować, że w bardzo wczesnym okresie osadnictwa (IX-X w.?) na tych terenach były wznoszone, ze względu na warunki naturalne (mokradła!) budowle mieszkalne na palach, czyli "słupach" ("slupi"). Oba wywody etymologii nazwy "Człopa" uwzględniają niejako w tle warunki środowiska naturalnego i to przemawia na ich korzyść. Istnieje także próba objaśnienia pochodzenia tej nazwy, wiążąc ją z imieniem domniemanego, legendarnego założyciela osady, który miał się zwać "Czołp" lub "Człop" (taki wywód podaje tablica informacyjna - znajdująca się w kościele w Człopie). Jest to jednak nader hipotetyczne, nie jest bowiem poparte konkretnym materiałem źródłowym, ani w miarę przekonywującym rozumowaniem.

W opracowaniach niemieckich można spotkać jeszcze jedno, oczywiście ,także hipotetyczne, wyjaśnienie nazwy "Człopa". Wywodzi ono tę nazwę od słów "Slop" lub "Schlopp" (pochodzenia germańskiego) - jako oznaczających pierwotnie "pętlę" ("zakole", "łuk"). Podający tę etymologię sugerują, że może ją uzasadniać fakt, że Cieszynka ("Dessel") tworzy w okolicach Człopy zakole czyli ową "pętlę", ponadto w tym miejscu krzyżowały się pradawne szlaki komunikacyjne: z południa ku Bałtykowi i z krajów "niemieckich" ku Prusom. Objaśnienie to wydaje się jednak dość problematyczne, posługuje się bowiem dość dowolnym objaśnieniem znaczenia owych słów ,,wyjściowych'': "Slop" czyli "Schlopp" i przyjętym, niejako a priori, założeniem o ich "germańskim" pochodzeniu - co także jeszcze należałoby uzasadnić.

• Historia Herbu Człopy:

Najstarszy znany wzór herbu Człopy pochodzi, według posiadanych materiałów źródłowych, z roku 1601. Co oczywiście nie oznacza wcale, że wówczas dopiero "powstał". Nie jest wykluczone, że jego rodowód jest znacznie wcześniejszy. Herb według tego "wzoru" (stosowanego zresztą do dziś) przedstawia na czerwonej tarczy herbowej złotą (otwartą) koronę, pod nią trzy białe (srebrne) gwiazdy i półksiężyc (a właściwie jego "ćwiartkę").

Pochodzenie herbu i znaczenie jego elementów nie jest wyjaśnione. Jedna z wersji takiego, choć niezbyt przekonywującego objaśnienia brzmi następująco: za panowania króla Zygmunta III Wazy organizowana była wyprawa wojenna przeciwko Turkom, w której na wezwanie polskiego władcy wzięła także udział pomorska szlachta pod dowództwem przedstawiciela znanego pruskiego rodu von Dönhoffa.

Wyprawa zakończyła się powodzeniem i niektóre rody szlacheckie z Pomorza, których przedstawiciele uczestniczyli w owej wojennej "potrzebie", przyjęły do swoich herbów takie elementy jak "leżący" półksiężyc (symbolizujący pokonanych Turków) i "zwycięskie" gwiazdy i korona nad nim. Jak już wspomniałem, to objaśnienie nie wydaje się zbyt przekonywujące. Nie wiadomo bowiem, w jaki sposób te symbole "trafiły" na tarczę herbową Człopy. Sprawa pozostaje więc otwarta!

W przeszłości herb Człopy uległ pewnej, przejściowej modyfikacji, po roku 1768, kiedy to Człopa stała się własnością księcia Antoniego (Augusta) Sułkowskiego. Wówczas to u góry tarczy herbowej pojawiły się litery: A F S, których znaczenie objaśniono później jako: Anton Fürst Sułkowski, co miało ponadto podkreślać przynależność Człopy do dóbr Sułkowskich ("Fürst" - książę).

Napisz komentarz (0 Komentarzy)

• Położenie:

Gmina Wałcz położona jest na południowo-wschodnim krańcu województwa zachodniopomorskiego. Sąsiaduje z gminami: Czaplinek, Wierzchowo, Jastrowie, Mirosławiec, Tuczno, Człopa, Szydłowo. Pod wzgledem obszarowym jest to jedna z najwiekszych gmin w Polsce – zajmuje powierzchnie 575,3 km2. Pod wzgledem fizycznogeograficznym gmina Wałcz położona jest na Pojezierzu Wałeckim i Równinie Wałeckiej. Na obszarze gminy znajduja sie 3 rezerwaty przyrody: Wielki Bytyn, Golcowe Bagno i Glinki. Przez gmine przepływaja dopływy Gwdy: Piława, Dobrzyca i Piławka, które sa dostepne dla kajaków, oraz Zdbica przepływajaca przez duże jezioro Zdbiczno.

Przez Gminę Wałcz przebiegaja także drogi krajowe i miedzyregionalne, z których najważniejsze to:
Szczecin – Wałcz – Bydgoszcz – Warszawa,
Kostrzyn – Gorzów Wlkp. – Wałcz – Starogard Gdanski – Gdansk – Elblag
Kołobrzeg – Wałcz – Poznan – Wrocław (Kraków, Katowice).
Wymienione trasy pełnią ważne funkcje w przemieszczaniu sie turystów.

• Sołectwa i miejscowości:

Gmina Wałcz jest jedną z pieciu jednostek samorzadu terytorialnego wchodzącego w skład powiatu wałeckiego. Na terenie gminy znajduje  się 65 miejscowości z których 31 to wsie sołeckie: Chude, Chwiram, Czechyn, Dębołęka, Dobino, Dzikowo, Golce, Gostomia, Górnica, Karsibór, Kłębowiec, Kolno, Kłosowo, Laski Wałeckie, Lubno, Łąki, Ługi Wałeckie, Nakielno, Ostrowiec, Prusinowo, Przybkowo, Rudki, Rutwica, Różewo, Strączno, Szwecja, Swiętosław, Wałcz II, Wiesiółka, Witankowo i Zdbice. Wsie wchodzące w skład gminy okalaja wieńcem tereny miasta Wałcz w którym znajduje się siedziba władz gminy. Pod względem liczby mieszkańców wyróżniają się wsie Różewo, Karsibór, Szwecja, Strączno, Chwiram oraz Kłębowiec.

• Gospodarka:

Gmina wiejska Wałcz, pod względem powierzchni, zajmuje drugie miejsce w kraju. Jej głównymi walorami są: duża lesistość, czyste powietrze, niezanieczyszczone ściekami przemysłowymi jeziora i rzeki, stosunkowo dobre gleby oraz położenie na skrzyżowaniu głównych tras krajowych i dobrze rozwiniętą sieć dróg lokalnych. Połowa gospodarstw rolnych powiatu wałeckiego znajduje się właśnie w gminie Wałcz. Wiele z nich to gospodarstwa nowoczesne, dobrze zorganizowane, o areale pow. 20 ha. W strukturze zasiewów dominują zboża. Dużo uprawia się tu także rzepaku ozimego i jarego - prawie 80% ogólnej jego powierzchni w powiecie.

Obok rolnictwa ważną gałęzią gospodarki jest leśnictwo. Lesistość tego terenu wynosi blisko 47% ogólnej powierzchni. W gminie siedziby mają dwa nadleśnictwa: Wałcz i Płytnica.

Jeziora i rzeki zajmują ponad 3% obszaru gminy. Wszystko to stwarza doskonałe warunki dla rozwoju turystyki i rekreacji. W miejscowościach: Zdbice, Ostrowiec, Głowaczewo, Czapla i Nakielno (nad jeziorem Bytyń) znajdują się do nabycia działki pod prywatne budownictwo letniskowe. W Kłębowcu, Lubnie, Strącznie, Karsiborze istnieją uzbrojone tereny pod budownictwo przemysłowe - zwłaszcza zakładów przetwórstwa rolnego.

Dziś w gminie doskonale łączy się gospodarkę rolną i leśną z rozwojem turystyki. Do rangi miejscowości letniskowych awansowały: Zdbice, Iłowiec, Strączno, Nakielno, oraz najszybciej rozwijający się Ostrowiec. Wsie te odwiedzane są przez tysiące turystów z Polski i zagranicy.

• Rys Historyczny gminy Wałcz:

Historia gminy Wałcz splata się z historią miasta Wałcz i całego powiatu wałeckiego. Trudno jest zatem wyodrębnić historię samej gminy. Jednakże zabytki archeologiczne odkrywane na ziemi wałeckiej świadczą, iż była ona od tysięcy lat zamieszkała. Rejon obecnej Gminy Wałcz w przeszłości podzielony był na 4 jednostki administracyjne: Dębołęka, Różewo, Strączno i Szwecja. O tym, że tereny te zamieszkiwane były już przez Słowian, świadczą dość licznie występujące tu ślady po byłych grodziskach: w okolicach Karsiboru, Lubna, Ostrowca, na półwyspie Strączyńskim. W trakcie prac wykopaliskowych we wspomnianych miejscach odnajdywano ceramikę oraz ozdoby i wyroby z brązu. Za najstarsze wsie na terenie gminy uważane są: Prusinowo (odnotowywane już w 1291r.), Witankowo (1249r.), Zdbice (1239r.). Wzmianki pisane o osadnictwie na tych terenach w XIV w. dotyczyły m.in.: Chwiramu, Dobina, Lasek, Nakielna, Gostomii, Strączna. Większość pozostałych wsi tworzona była w XVI i XVII wieku. Położone w gminie wsie należały do zakonu templariuszy i joanitów (Chwiram, Witankowo, Strączno), do rodu Golców (Dębołęka, Golce, Górnica, Kłębowiec, Omólno, Lubno, Rudki), do rodu Wedlów (Dzikowo, Laski, Nakielno, Rutwica) Kilka wsi należało do starostwa ujskiego (Dobrzyca, Czechyń). Wedlowie-Tuczyńscy oraz ich wasale Turnowie, władający w późniejszych czasach Strącznem, wiedli trwające przez wieki spory z Wałczem. Licznymi rozbojami i napadami na kupców przemierzających te ziemie wsławił się ród Golców. Niespokojne były te tereny, zwłaszcza w okresie wojen z Krzyżakami (XVw.) i Szwedami (XVII w.). W 1772r. cała ziemia wałecka, w wyniku pierwszego rozbioru Polski, włączona została do państwa pruskiego. Pod koniec lat dwudziestych XX wieku na terenach tych pojawiły się niemieckie ekipy geodezyjne, które uaktualniały mapy oraz wytyczały przebieg przyszłych linii obrony. W 1932r. rozpoczęto budowę 20 żelbetonowych schronów na przejściach w okolicach Strączna, Prusinowa, Strzalin i Tuczna.

• Zabytki:

Najstarszym zachowanym zabytkiem architektury na terenie gminy Wałcz jest kościół pod wezwaniem św. Antoniego we wsi Golce zbudowany w 1669r. Wewnątrz znajdują się oryginalne organy z XVIII wieku z drewnianymi piszczałkami.

Innymi interesującymi zabytkami architektury są:
- Kościół filialny pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski w Górnicy - 1672 r.;
- Kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Skaplerznej w Laskach Wałeckich z XVIII w.;
- Kościół pod wezwaniem Narodzin Najświętszej Panny Marii w Karsiborze z XVIII w.;
- Kościół pod wezwaniem św. Jana Nepomucena z XVIII wieku w Rutwicy.

Warto zobaczyć również:
- pałac barokowy (ruiny) w Kłębowcu wzniesiony przez rodzinę Golców w końcu XVII w.;
- jedyna na terenie gminy chałupa ryglowana we wsi Nakielno zbudowana w 1748 r.;
- młyn wodny z 1933 r. w Golcach.

• Umocnienia "Wału Pomorskiego":

Przez teren gminy przebiegają umocnienia i liczne żelazobetonowe schrony będące pozostałością po II wojnie światowej. Wybudowane przez Niemców w latach 1934-35. Wał Pomorski stanowił jeden z elementów wschodniego systemu umocnień niemieckich przełamywanych przez l Armię Wojska Polskiego w operacji berlińskiej. Pas fortyfikacji rozciąga się wzdłuż jezior od Szczecinka przez Kręgi, Dudylany, na zachód do Nadarzyć. Linia umocnień przebiega następnie wzdłuż zachodniego brzegu jezior: Dobre, Zdbiczno, Smolne i Lubiana, dalej przez Wałcz, brzegiem jeziora Raduń, przez Strączno i Strzalin do Tuczna, skąd wiedzie wzdłuż jezior na zachód od Człopy i dalej zachodnim brzegiem Drawy oraz północnym Noteci - do Santoka. Większe skupiska schronów, a także pozostałości rowów strzeleckich i przeciwpancernych położone są koło Nadarzyć, Zdbic, Wałcza i Strzalina. Główne walki o przełamanie Wału Pomorskiego miały miejsce w rejonie Zdbic, Szwecji, Golców i Iławca.

Dla upamiętnienia tych wydarzeń na terenie Ziemi Wałeckiej powstało szereg muzeów (m.in. w Wałczu), izb pamięci zawierających eksponaty związane z walkami o przełamanie Wału Pomorskiego. Izby takie znajdują się m.in. w Szwecji, Zdbicach, Jastrowiu, Podgajach, Sypniewie. W rejonie Zdbic w 1983 r. utworzono centralny Rejon Pamięci Walk I Armii WP o przełamanie Wału Pomorskiego. W utworzonym tam skansenie bojowym (obecnie zlikwidowanym) zrekonstruowano część umocnień i linii obronnych oraz przygotowano ekspozycję broni i sprzętu wojskowego używanego przez I Armię WP.

Na terenie gmin zlokalizowanych jest także szereg granitowych głazów - pomników z tablicami wyznaczającymi szlak bojowy l Armii WP, tam gdzie rozegrały się najcięższe walki: w Jastrowiu, Zdbicach, Nadarzycach, Mirosławcu. W Wałczu znajduje się cmentarz żołnierzy l Armii WP i żołnierzy radzieckich. Cały rejon kwalifikuje się do pełnienia funkcji turystyki sentymentalnej i poznawczej.

• Warunki przyrodnicze:

Unikalne warunki przyrodnicze, walory krajobrazowe, wysoki stopien zalesienia, relatywnie niski stopien uprzemysłowienia tego regionu, a także czystosc wód i powietrza stwarzaja dogodne warunki dla rozwoju różnorodnych form turystyki w gminie Wałcz. Walory kulturowe oraz bogata lesistość ziemi Wałeckiej są dodatkowym elementem przyciągajacym turystów.

Fauna tego terenu jest charakterystyczna dla nizinnej cześci Polski. W zagłębieniach terenu znajdują się piękne jeziora otoczone lasami. W lasach tych spotkać można jelenie, daniele, dziki, sarny, zające, a także lisy, kuny leśne i wiewiórki. Z rzadszych zwierząt spotkać można restytuowane stada żubrów, muflonów i łosi; rozprzestrzeniły sie tu także bobry wyprowadzone z hodowli Poznańskiej Akademii Rolniczej.

Bogaty świat ptaków reprezentują łabędzie, jastrzębie, sokoły wędrowne, myszołowy, żurawie, bociany białe i czarne, bażanty i kuropatwy, orły bieliki, puchacze i rybołowy. Osobliwością ornitologiczną są spotykane nad jeziorem Bytyń tracze nurogęsi.

Warte wzmianki sa liczne zbiorowiska roślin torfowych, w których pojawiaja się: żurawina błotna, bagno zwyczajne, modrzewica zwyczajna, kruszczyk błotny, łużanka alpejska, skalnica torfowa i inne.

• Rezerwaty przyrody:

Na terenie Gminy znajdują sie trzy rezerwaty przyrody: rezerwat Wielki Bytyń o powierzchni 1827 ha, rezerwat Golcowe Bagno o powierzchni 124,00 ha, rezerwat leśny Glinki o powierzchni 15,7 ha oraz pomniki przyrody, w tym dęby szypułkowe, lipy drobnolistne, buki pospolite oraz głazy narzutowe.

Bytyń Wielki - rezerwat typu krajobrazowego, utworzony w 1989 r. W jego skład wchodzą jezioro Bytyń Wielki wraz z zatokami, jezioro Bytyń Mały oraz przyległe lasy i łąki. Powierzchnia rezerwatu - 1827 ha, w tym 897 ha lasów.Ścisłą ochroną objęta jest Zatoka Zdbowska z wyspami i przyległymi lasami oraz zatoką Małą Krępa i jezioro Bytyń Mały. Wzdłuż wielu strumieni występują bagna i torfowiska oraz różne gatunki roślin chronionych m.in., rosiczka okrągłolistna. Z rzadkich gatunków zwierząt występują: wydra, bóbr, orzeł bielik, orlik krzykliwy, tracz nurogęś, bocian czarny, puchacz.

Golcowe Bagno - utworzony w 1990 r. o powierzchni 124 ha, w tym 26 ha objętych ochroną ścisłą. Rezerwat jest przykładem dynamicznie rozwijającego się torfowiska z zachowanym procesem rorfo-twórczym. Przedmiotem ochrony jest roślinność torfotwórcza: 14 gatunków mchów torfowców.

Glinki - rezerwat o powierzchni 15,7 ha, utworzony w 1974 r. w leśnictwie Rudnica. Występują w nim charakterystyczne zespoły drzew: buczyna, grąd, łęg wiązowy, ponad 160-letnie buki i dęby o grubych pniach (500 cm obwodu) i wysokości przekraczającej 30m. W bogatym runie buczyny występują: żonkil zwyczajny, czerniec gronkowy, zerwa kłosowa, marzanka wonna. Występują również rośliny chronione: wilcze łyko, lilia złotogłów.

Napisz komentarz (2 Komentarze)

• Wałcz w liczbach:

Powierzchnia - 3 815 ha
Tereny mieszkalne - 166 ha
Tereny przemysłowe - 72 ha
Tereny wypoczynkowe - 61 ha
Tereny komunikacyjne - 222 ha
Użytki leśne i zadrzewione - 703 ha
Użytki rolne - 1502 ha
Liczba mieszkańców - 26 500 tys.
Liczna szkół wyższych - 2
Liczba szkół średnich - 5
Liczba gimnazjów - 3
Liczba szkół podstawowych - 3
Liiczba przedszkoli - 5
Instytucje kultury - 2
Kluby sportowe - 15

• Położenie naszego miasta Wałcz:

Wałcz, miasto o powierzchni 37,9 km2, położony jest w północno-zachodniej części kraju. Leży w centrum rozległego Pojezierza przjmującego od miasta nazwę Pojezierza Wałeckiego, w którym doliczyć się można blisko 150 jezior o łącznej powierzchni 6300 ha. Samo miasto usytuowane jest między dwoma jeziorami: Raduniem (powierzchnia - 229,7 ha, głębokość max. 25,1 m) i Zamkowym (powierzchnia - 132,8 ha, głębokość max. 36,5 m). Na terenie miasta znajdują się mniejsze jeziora: Chmiel Duży, Chmiel Mały, Dybrzno, Stadno (tzw. Jezioro Herty) oraz Cegielnia.

Wałcz leży niedaleko granicy z Niemcami (około 150 km), na skrzyżowaniu głównych szlaków komunikacyjnych:
- od przejść granicznych w regionie Szczecina i Świnoujścia do Bydgoszczy, Warszawy i dalej do granicy wschodniej (trasa nr 10)
- od przejść granicznych w Świecku i Słubicach (Frankfurt) do Gdańska, Elbląga i dalej do Kaliningradu (trasa nr 22)
- ze Śląska, Poznania do Kołobrzegu i Koszalina (trasa nr 178)
W niedalekiej przyszłości planowana jest budowa obwodnicy okrążającej Wałcz, która stanowić będzie fragment trasy szybkiego ruchu - biegnącej ze Szczecina do Warszawy (trasa nr 10).

Wałcz, jak i cała Ziemia Wałecka otoczony jest bujnymi, wiekowymi kompleksami leśnymi. Podstawowym gatunkiem lasotwórczym jest sosna. Nad jeziorami spotyka się też zwarte partie lasów bukowych. Inne częściej występujące gatunki drzew to: brzoza, olsza czarna, dąb, świerk, klon, modrzew, jesion. Tutejsze lasy są niezwykle interesujące pod względem przyrodniczym.

Na tym terenie znajduje się kilka pomników przyrody między innymi lipy drobnolistne (350-letnie i 160-letnie), dęby szypułkowe (200-letnie), wiąz polny (220-letni), cisy, buki, jodły. Liczne są gniazda ptaków chronionych. Spośród gatunków szczególnie rzadkich bytują tutaj: orzeł bielik, kania czarna oraz puchacz.

Jeziora ziemi wałeckiej są siedliskiem wielu gatunków ryb (szczupak, okoń, węgorz, karp, płoć, leszcz, lin, sandacz) oraz ptactwa wodnego. Na błotnistych, otoczonych lasami terenach gnieżdżą się żurawie. Spotyka się też jastrzębie, sokoły wędrowne i myszołowy.

Interesującym zjawiskiem przyrodniczym są liczne zbiorowiska roślin torfowych, które można zaobserwować w rezerwatach - Trzęsacz oraz Golcowe Bagno, które znajduje się w niedalekiej odległości od Wałcza.

Przyrodnicza atrakcyjność, walory krajobrazowe, turystyczne i rekreacyjne Wałcza i jego okolic wynikają z tego, iż całe Pojezierze Wałeckie stanowi obszar krajobrazu chronionego. Oprócz rezerwatów już wyżej wymienionych w okolicach Wałcza jest jeszcze rezerwat leśny - Glinki oraz rezerwaty typu krajobrazowego - Wielki Bytyń, Diabli Skok i Smolary.

Wielkie kompleksy leśne, otaczające Wałcz, stanowią bogate łowiska z licznymi gatunkami zwierząt łownych - saren, dzików, jeleni. Pozytywne efekty przyniosła próba restytucji zwierząt wymarłych na tych terenach - tarpanów, żubrów, bobrów, a nawet muflonów. Występują też daniele, borsuki i kuny leśne.

Bujna, nieskażona przyroda, tak bogate bogactwo fauny i flory, urozmaicony krajobraz, czystość wód, to walory świadczące niewątpliwie o atrakcyjności turystyczno-wypoczynkowej Wałcza. Każdy znajdzie tu doskonałe warunki do uprawiania wszelkich form turystyki: pieszej, rowerowej, konnej, kajakowej, żeglarstwa.

Okolice Wałcza, to wymarzona kraina dla amatorów grzybobrania, miłośników podpatrywania leśnego świata oraz wyśliwskiej przyrody. Liczne tutejsze jeziora, obfitujące w różne gatunki ryb pozwolą każdemu wędkarzowi wypocząć w spokojnym pięknym krajobrazie.

W Wałczu można odpocząć od wielkomiejskiego zgiełku i ruchliwych szlaków komunikacyjnych. Można tu wypocząć wśród zieleni błękitu jezior, oddychając zdrowym, nieskażonym powietrzem. O tym, że Wałcz i jego okolice, to teren malowniczego krajobrazu i ekologicznej czystości świadczy fakt, iż opracowany jest projekt Wałeckiego Parku Krajobrazowego.

• O historii i zabytkach naszego miasta Wałcz:
  
• Historia miasta:
  

1105 r. - pierwsza wzmianka o grodzie na Ziemi Wałeckiej, Bytyniu (wymienianej jako Bytom), zapisana przez Galla Anonima przy okazji wyprawy Bolesława Krzywoustego w czasie wojny z Pomorzanami. Krzywousty zdobył i spalił ten gród, a jego mieszkańców uprowadził w niewolę.

I połowa XII w. - Ziemia Wałecka w wyniku kilku wypraw Bolesława Krzywoustego na Pomorze została przyłączona do Polski

Ok. 1300 r. - zajęcie Ziemi Wałeckiej   przez Marchię Brandenburską.

23 IV 1303 r. - Urlich Schoning i Rudolf Liebenthal otrzymują od margrabiów brandenburskich: Ottona, Konrada i Waldemara przywilej na założenie miasta Arnskrone, (Wałcza). Miasto zostaje wyposażone w 208 łanów ziemi ornej, łąki oraz dwa jeziora z wyspami i półwyspem. Miasto zwolnione zostało na 16 lat od podatków. Ukształtowany jeszcze w średniowieczu plan urbanistyczny Wałcza, wrysowany został w przebiegający przez jego teren szlak handlowy, wiodący z zachodu na północny-wschód, zwany traktem gdańskim. Krzyżował się on z innymi lokalnymi drogami handlowymi, wiodącymi z Wielkopolski nad Bałtyk.. Obok miasta, założyciele miasta (zasadźcy) otrzymują teren półwyspu na jez. Wolcen (Zamkowym), na którym został pobudowany zamek.

1368 r. - Kazimierz w Wielki w wyniku układu z Marchią Brandenburską odzyskuje Wałcz wraz z Ziemia Wałecką. Potwierdza przywilej lokacyjny miasta, a na zamku osadza swojego starostę.

1370 r. - Kazimierz Wielki, aby umożliwić  objęcie tronu w Polsce przez jego wnuka Kazimierza , księcia słupskiego, w testamencie zapisuje mu wiele ziem, m.  in. Wałcz. Wywołuje to wieloletnie konflikty i spory o Ziemię Wałecką.

1378 r. - wielki pożar Wałcza, ocalał tylko zamek.

1391 r. - Władysław Jagiełło na stałe wciela Ziemię Wałecką do Polski.

1407 r. - miasto Wałcz zostaje zdobyte przez Krzyżaków  i doszczętnie zniszczone. Zamek pod dowództwem starosty Mikołaja Czarnkowskiego zdołał się obronić.

1409 r. - Krzyżacy próbują zdobyć od strony zachodniej  dobrze ufortyfikowane miasto. Obrońcy skutecznie odpierają atak.

1426 r. - król Polski Władysław Jagiełło spodziewając się napadu Krzyżaków odwiedza Wałcz, w ramach przeprowadzanej  lustrację grodów  między Drawą a Gwdą.

1457 r. - dwaj obywatele miasta nijaki Kuk i Paweł Horn wsławili się w toczącej się wojnie z Krzyżakami, za co król Polski Kazimierz Jagiellończyk wynagrodził ich nadaniami w pobliskim Witankowie.

1458 r. - sejmik wielkopolski nakłada na Wałcz obowiązek dostarczenia 10 wojowników potrzebnych do oblegania Malborka, głównej siedziby Zakonu Krzyżackiego.

1460 r. -  Krzyżacy zdobywają miasto, a później podstępem zamek i nękają napadami północne tereny Wielkopolski. Kazimierz Jagiellończyk poleca rycerstwu wielkopolskiemu odzyskanie Wałcza, co im się w końcu udaje po kilku nieudanych próbach.

1509 r. - synod duchowieństwa Ziemi Wałeckiej potwierdzający istnienie dekanatu w Wałczu.

1524 r. - miasto zostało wyznaczone przez króla Zygmunta Starego na stację celną dla dużych stad wołów pędzących na zachód Europy.

1535 r. - zajęcie kościoła katolickiego przez zwolenników reformacji i zamienienie go na zbór ewangelicki.

1536 r. - przywilej nadany dla Towarzystwa Kurkowego przez króla Zygmunta Starego potwierdza istnienie tej organizacji w mieście.

1554 r. - staraniem starosty wałeckiego Andrzeja II Górki starostwo wałeckie podniesione zostaje do rangi starostwa grodzkiego. Miasto staje się ważnym centrum administracyjno-sądowniczym dla północnej Wielkopolski.

1577 r. - Pożar miasta.  Aby pomóc mieszkańcom w odbudowie zniszczeń Stefan Batory przyznaje miastu prawa do cotygodniowych targów, a później jeszcze trzech dodatkowych jarmarków w ciągu roku. Wszystkim zaś kupcom gwarantuje bezpieczeństwo, wolność i opiekę prawa.

1584 r. - wielkie zniszczenia miasta w wyniku pożaru.

1613 r. - w wyniku stopniowego rozwoju osadnictwa, za  zezwoleniem starosty wałeckiego, mieszkańcy osiedleni od strony wschodniej miasta (rejon ulic Kilińszczaków, Pocztowa, Tęczowa, Złota),wbrew władzom miasta,  tworzą nowy organizm miejski, którego burmistrzem zostaje nijaki Trzebicki.

1618 r. - przez starostę Jana Gostomskiego do Wałcza sprowadzeni zastają Jezuici, by nawrócić na wiarę katolicką zwolenników reformacji, stopniowe sukcesy kontrreformacji.

1619 r. - król Zygmunt III Waza nadaje Wałczowi prawo organizacji czwartego jarmarku w roku.

1624 r. - po pożarze w 1621 roku wybudowano nowy kościół katolicki usytuowany na południowej stronie rynku.

1626 r. - Towarzystwo Kurkowe otrzymuje dwa jeziora w okolicy Ostrowca, wyspy na  okolicznych jeziorach, a także łąki nad Dobrzycą ciągnące się w stronę Zdbic.

1633 r. - król Władysław IV potwierdza nadanie praw miejskich Nowemu Miastu.

1634 r. - w mieście funkcjonuje 6 cechów, w tym 8 warsztatów sukienników, 8 tkaczy-płócienników i 8 krawców. Były także cechy kowali, bednarzy i stolarzy.

1640 r. - Krzysztof Turczyński obiecał jezuitom 5000 złp. na założenie szkoły w Wałczu (choćby dwóch klas), ale nie przynosi to oczekiwanego rezultatu.

1651 r. - miasto przekazuje jezuitom Górę Mniejszą - wzniesienie w północnej  części miasta nad jez. Raduń z przeznaczeniem na założenie szkoły.

1654 r. - król Jan Kazimierz nadaje Nowemu Miastu prawo do dwóch jarmarków. Zbrojna napaść mieszczan staromiejskich na Nowe Miasto wywołana konkurencją o rynek zbytu.

1655 r. - wojska szwedzkie pod dowództwem feldmarszałka Arvida Witennberga, maszerując ze Szczecina w kierunku Wielkopolski,  rozbijają obóz pod Wałczem i pertraktują z polskim pospolitym ruszeniem zebranym pod Ujściem. Zamknięcie urzędu grodzkiego w Wałczu i przeniesienie go do Poznania.

1656 r. - miasto zajmują Brandenburczycy, sojusznicy Szwedów w wojnie z Polską.

1657 r. - król Jan Kazimierz i Stefan Czarniecki w drodze z Gdańska do Częstochowy, omijając główne siły  wojsk szwedzkich, przejeżdża przez Wałcz.

1658 r. - król Jan Kazimierz z powodu wielkich zniszczeń w okresie wojny ze Szwecja łączy miasta w jeden organizm miejski. Miasto od tej pory używa wzoru  pieczęci, której godło staje się herbem miasta. Wojska polskie pod dowództwem Stefana Czarnieckiego kilkakrotnie obozują pod i w Wałczu. Powrót urzędu grodzkiego do Wałcza.

1662 r. - otwarcie na Górze Mniszej pierwszej jezuickiej szkoły w Wałczu, tzw. kolegium, do którego zjeżdża się młodzież szlachecka i magnacka z Wielkopo0lski, Pomorza i Nowej Marchii. Wkrótce jednak przestala funkcjonować.

1665 r. - ponowne otwarcie kolegium jezuickiego.

1671 r. - Jezuici edyktem królewskim Michała Korybuta Wiśniowieckiego  otrzymują teren w mieście, tzw. ogrody  (góra) burmistrzowskie na potrzeby  szkoły i lokum dla założenia kościoła pod wezwaniem Stanisława Kostki. Wkrótce przeniesiono tutaj szkołę z Góry Mniszej.

1703 r. - Jezuici wznoszą nowy obszerniejszy budynek kolegium, które z czasem  zyskuje miano 'Ateneum' lub 'Aten Wałeckich'.

1704 r. - w ramach działań tzw. wojny północnej miasto zajmują Szwedzi, , którzy stacjonują tu 13 miesięcy.

1706 r. - Szwedzi podczas rabunku podpalają Wałcz, obracając w popiół 77 domów. Szczególnie ucierpiała zabudowa dawnego nowego miasta.

1707-1711 r. - pożary i epidemie przywleczone przez wojsko dziesiątkują miasto. Mieszkańcy w większości opuszczają miasto.

1728 r. - w wałeckiej szkole jezuitów pobiera naukę Ewald Kleist, późniejszy niemiecki poeta,  słynny piewca wiosny.

1729 r. - starosta Henryk Golc  zwalnia mieszczan od świadczeń, by zachęcić ludzi do osiedlania się w Wałczu i odbudowy miasta.

1733 r. - pożar miasta w wyniku którego spłonęło 70 budynków.

1770 r. - Prusy w ramach tzw. „kordonu sanitarnego” (ochrona przed epidemią) kontrolują Ziemię Wałecką, w tym Wałcz.

1771 r. - w wyniku pożaru zniszczeniu uległa synagoga

1772 r. - Wałcz zamieszkuje 1155 mieszkańców, a liczba posesji wynosi 205 (po pożarach pustych jest 61 placów).

1772 r. - na mocy I rozbioru Polski  Wałcz zagarnięty zostaje przez Prusy. Ziemia Wałecka weszła w skład nowej pruskiej jednostki administracyjnej – Okręg Nadnotecki.

1805 r. - zakończenie budowy szkoły – gimnazjum wałeckiego (dawne kolegium jezuickie), pierwszego budynku murowanego w mieście

1806 r. - pruska para królewska przebywa w Wałczu w związku z ucieczką z Berlina do Królewca, przed wojskami napoleońskimi. Wkroczenie wojsk francuskich do miasta.

1812 r. - w związku z tocząca się wojną gimnazjum wałeckie  zamienione zostaje na francuski szpital polowy.

1816 r. - po Kongresie Wiedeńskim Wałcz wchodzi w skład  prowincji  Prusy  Zachodnie,  w administracji regencji kwidzyńskiej.

1841 r. - spłonął drewniany ratusz stojący na środku rynku

1826 r. - miasto liczy 2732 mieszkańców

1828 r. - utwardzenie drogi przechodzącej przez Wałcz, wiodącej z Berlina do Królewca, , tzw. trakt gdański.

1859 r. - przyjęcie przez władze pruskie nadzoru nad pojezuickim gimnazjum.

1865 r. - zakończenie budowy kościoła św. Mikołaja

1881 r. - pierwsze połączenie kolejowe łączące Wałcz z Piłą.

1890 r. - zakończenie budowy istniejącego do dziś ratusza.

1895 r. - zakończenie budowy budynku poczty

1903 r. - zakończenie budowy świątyni ewangelickiej, obecnie kościoła  katolickiego św. Antoniego

1904 r. - zakończenie budowy szpitala i szkoły budowlanej (przy ul. Bankowej)

1905 r. - zakończenie budowy budynku seminarium nauczycielskiego przy ul. Bydgoskiej oraz szkoły (obecnie gimnazjum nr 2) przy ul. Konopnickiej.

1922 r. - Wałcz wraz z całym powiatem wchodzi w skład nowej prowincji „Marchia Graniczna Poznań – Prusy Zachodnie”

1934 r. - rozpoczęcie budowy umocnień wojskowych wokół miasta, tzw.  „Pommemstellung"

3-5 II 1945 r. - IV Dywizja Piechoty WP im. J. Kilińskiego pod dowództwem gen. bryg. Bolesława Kieniewicza, przy wsparciu 41 armii radzieckiej, przełamuje w rejonie Zdbic niemiecką obronę na Wale Pomorskim („Pommemstellung").

12 II 1945 r. - zdobycie Wałcza przez armię radziecką, miasto wraca do Polski. Wałcz staje się  siedzibą powiatu i wchodzi w skład województwa szczecińskiego. Stopniowe zasiedlanie miasta przez ludność przesiedloną z dawnych terenów wschodnich Polski oraz przybyszy z innych terenów kraju.

1950 r. - Wałcz wchodzi w skład nowo utworzonego województwa koszalińskiego.

1964 r. - oddany zostaje do użytku nowo wybudowany dom kultury z dużą sala widowiskową.

1966 r. - zakończenie budowy szkoły podstawowej („Tysiąclatki”) przy Al. Tysiąclecia.

1974 r. - miasto otrzymało zasilanie gazem ziemnym, stopniowa  likwidacja gazowni miejskiej.

1975 r. - uruchomiono autobusową komunikacje miejską.

1975 r. - Wałcz liczy 20 tys. mieszkańców. W wyniku reorganizacji administracyjnej państwa zostają zlikwidowane powiaty, miasto włączone zostaje w granice województwa pilskiego.

1985 r. - na Cmentarzu Wojennym uroczystość związana  z 40 rocznicą przełamania Wału Pomorskiego, w której biorą udział najwyższe władze PRL, z ówczesnym I sekretarzem KC PZPR, gen. broni Wojciechem Jaruzelskim. Miasto zostało odznaczone Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

1988 r. - miasto liczy 27 300 mieszkańców.

1989 r. - na spotkaniu przedwyborczym do sejmu,  w Wałczu przebywają czołowi działacze „Solidarności kraju, Jacek Kuroń i Bronisław Geremek.

1994 r. - zakończenie budowy szkoły na osiedlu Dolne Miasto.

1999 r. - Wałcz  po nowym podziale administracyjnym kraju odzyskuje rangę siedziby powiatu i wchodzi w skład województwa zachodniopomorskiego. Zakończenie budowy hali sportowej przy szkole na Dolnym Mieście.

2001 r. - zakończenie kapitalnego remontu zabytkowego budynku ratusza.

2003 r. - rozpoczęcie rewitalizacji miejskiej starówki, począwszy od rynku (Plac Wolności).  Obchody 700-lecia Wałcza.

2004 r. - uruchomiono pierwszą w historii miasta wyższą uczelnię – Wyższą Szkołę Zawodową, na bazie budynków szkolnych przy ul. Bydgoskiej.

2005 r. - obchody 60 rocznicy powrotu Ziemi Wałeckiej do Macierzy. W uroczystości na cmentarzu wojennym bierze udział premier RP Marek Belka.  Zakończenie remontu kapitalnego stuletniego budynku gimnazjum przy ul. Konopnickiej.

• Zabytki miasta:

• późnobarokowy zespół architektoniczny gimnazjum jezuickiego z XVIII w. (ul. Kilińszczaków),
• klasycystyczny budynek Muzeum Ziemi Wałeckiej z końca XVIII w. (ul. Pocztowa),
• neoromański kościół prawosławny z XIX w (Al. Zdobywców Wału Pomorskiego)
• neogotycki budynek poczty głównej z 1895 r. (ul. Kilińszczaków),
• neogotycki kościół p.w. św. Antoniego z 1903 r (ul. Orla),
• neogotycki kościół p.w. św. Mikołaja z 1865 r. (Pl. Wolności),
• neorenesansowy budynek ratusza z 1890 r. (Pl. Wolności),
• fragment niemieckich fortyfikacji obronnych będących częścią Wału Pomorskiego (płd.- wsch. część miasta).

• Symbole miasta:

Herb miasta sięga swoja treścią do znaku na pieczęci z roku 1658, w którym to po połączeniu Starego i Nowego miasta  przyjęto jednolity herb. Na przestrzeni minionych lat w herbie  następowały drobne zmiany, ostatecznie uchwałą Rady Miasta z roku 1996 została ustalona następującą treść herbu:
„Herbem miasta Wałcza jest złota korona z rubinami, pod nią pośrodku sześcioramienna, srebrna gwiazda i skrzyżowanie srebrnego miecza o złotej rękojeści z złotym liściem palmowym. Powyższe elementy umieszczone są na tarczy koloru błękitnego.”

Barwy miasta i flaga:
Brak jest tradycji w posiadaniu przez miasto ustalonych barw - i związanej z tym zganieniem  flagi miasta. Dopiero na sesji RM w dniu 11 marca 1993 roku zajęto się tym tematem i przyjęto, że: „Barwami miasta Wałcza są kolory: niebieski, biały i czerwony - ułożone w czterech poziomych pasach, z których pas górny i dolny są koloru niebieskiego. Kolor biały i czerwony ułożony jest w dwóch poziomych, równoległych pasach tej samej szerokości, a kolor niebieski zajmuje ½ powierzchni górnej ułożonej równolegle do pasa koloru białego oraz ¼ powierzchni dolnej ułożonej równolegle do pasa koloru czerwonego. Przy umieszczaniu barw miasta Wałcza w układzie pionowym kolor biały i kolor niebieski umieszcza się po lewej stronie płaszczyzny oglądanej z przodu.

Flaga miasta Wałcza jest prostokątnym płatem tkaniny o barwach miasta Wałcza.  Stosunek szerokości flagi do jej długości wynosi 5 : 8.

• Miasta Partnerskie:

Werne - Niemcy:
Pierwszym miastem, z którym Wałcz łączy umowa partnerskiej współpracy jest Werne. Werne jest miastem leżącym w Północnej Westfalii, w powiecie Unna. Obejmuje powierzchnię 76,03 km2, którą zamieszkuje 31.900 i liczy 31.900 mieszkańców. Początki partnerskiej współpracy pomiędzy Wałczem i Werne, przypadają na pierwszą połowę lat osiemdziesiątych. W 1982 roku, kiedy Polska borykała się z kryzysem gospodarczym, z Werne (dawna Republika Federalna Niemiec) do Piły (ówczesnego miasta wojewódzkiego, pod które należał Wałcz) wyjechały cztery transporty z żywnością, odzieżą i lekarstwami. Była to humanitarna akcja pomocy pod hasłem „Werne pomaga Polsce”, zorganizowana przez werneński klasztor oo Kapucynów i skierowana do swojego odpowiednika w Pile. Kiedy dary dojechały w nocnych godzinach przed bramy pilskich oo Kapucynów (docelowego miejsca akcji), okazało się, że wszystkie wrota są już zamknięte i nie ma możliwości dostania się do wewnątrz budynku zakonników. Werneńscy duchowni postanowili nie czekać do następnego dnia i zdecydowali skierować swoją pomoc do innego pobliskiego zakonu kapucynów, a taki najbliżej znajdował się w Wałczu.

Dwa lata później charytatywna pomoc z Niemiec, była już docelowo organizowana dla mieszkańców Wałcza, wtedy też incognito przyjechał ówczesny szef lokalnego CDU i zarazem burmistrz Werne - Wilhelm Lülf. Ta wizyta zaowocowała później znaczącym rozwojem współpracy między szkołami (Gymansium Anne Frank w Werne i LO im. Kazimierza Wielkiego w Wałczu). W latach 1985–88, współpraca obu miast, oprócz wymiany korespondencji okolicznościowej oraz dalszego wspierania przez naszych sąsiadów paczkami z żywnością, odzieżą i lekarstwami - rozszerza się. Przede wszystkim jest to pogłębianie kontaktów młodzieży obu miast; do Wałcza przyjeżdża wpierw przyklasztorna werneńska młodzież (zgrupowana w „Oazie” – organizacji chrześcijańskiej), a później nawiązuje się współpraca pomiędzy organizacjami i klubami sportowymi; dwukrotny przyjazd do Wałcza niemieckich siatkarzy.

1989: wałecki szpital powiatowy dostaje w darze od werneńskiego szpitala kilka specjalistycznych urządzeń lekarskich. Rok później (1990) rozpoczynają się kontakty i wymiana pomiędzy artystami obu miast. Wystawa pt. „Polska Sztuka Ludowa” przygotowana przez Muzeum Ziemi Wałeckiej jedzie do Werne, a rok później wystawa pt. „Werne na przestrzeni dziejów” trafia do Wałcza. W kolejnych latach oba muzea wielokrotnie organizują wystawy szopek noworocznych, malarstwa oraz grafiki twórców – amatorów i artystów ludowych Akt nawiązania współpracy partnerskiej został najpierw podpisany 19 września 1992 r. w Werne. W Wałczu podpisano go dopiero po upływie niespełna ośmiu miesięcy, na sali widowiskowej Wałeckiego Domu Kultury - 2 maja 1993r.

W 1994 roku następuje seria licznych kontaktów między uczniami, a później następuje ich wielokrotna wymiana. Zaczynają od tamtej pory również współpracować kluby piłki nożnej. Nawiązują się pierwsze kontakty pomiędzy Niemieckim (DRK) i Polskim Czerwonym Krzyżem. Do Wałcza przyjeżdża kilku (już zaprzyjaźnionych) plastyków i rzeźbiarzy z Werne, w tym samym roku wałecka Straż Pożarna otrzymuje z Werne specjalistyczny samochód strażacki Późniejsze lata współpracy to systematyczne wymiany uczniów, dość stabilna współpraca poprzez wystawianie na przemian w obu miastach pracy twórczej miejskich artystów, przekazywanie darów z DRK dla PCK w Wałczu, współpraca bibliotek polegająca na wymianie osiągnięć i planów na polu bibliotekarstwa oraz różnych doświadczeń. To również praktyki lekarskie studentek Poznańskiej Akademii Medycznej (urodzonych w Wałczu) w werneńskim szpitalu, nawiązanie współpracy Międzynarodowego Klubu z Werne z Klubem Międzynarodowej Współpracy w Wałczu. To także przekazanie specjalistycznego samochodu dla  wałeckiego szpitala i udzielenie wsparcia przez  władze Werne w uzyskaniu dotacji  z Fundacji Współpracy Niemiecko – Polskiej na budowę nowej oczyszczalni miejskiej.

Miasta prowadziły stałą współpracę. Muzeum Ziemi Wałeckiej z Stadtmuseum Werne, Klub Sportowy Orzeł z Stadssportverband i Sportfreunde Werne, współpracowały obydwie biblioteki miejskie, straże pożarne i wspomniane Kluby Współpracy Międzynarodowej. Ponadto utrzymywany był ciągły kontakt PCK w Wałczu z DRK w Werne oraz trwała współpraca wałeckiego Szpitala Miejskiego ze St. Christophorus Krankenhaus, które podpisały nawet akty o współpracy. Dobre kontakty łączą również kościół św. Antoniego z Kapuzinerkloster, I LO im. K. Wielkiego i Gimnazium A. Frank oraz II LO w Wałczu ze St. Christophorus Gimnazium w Werne. Późniejsze lata, to niezliczone wizyty z okazji różnych jubileuszy i świąt, oraz kontakty mieszkańców obu miast w wielu przypadkach przeradzające się w prawdziwe przyjaźnie. Rada Miejska w Wałczu przyznała w 1993 roku tytuł Honorowego Obywatela Miasta Wałcza Wilhelmowi Lülfowi, zaś w 2003 roku Albertowi Beyerowi (kierownikowi werneńskiego oddziału DRK).

Bad Essen - Niemcy:
Bad Essen to miasto (tworzące jedną jednostkę samorządową wraz z gminą), z którym już wkrótce zostanie podpisana umowa o współpracy partnerskiej. Jest to miasto leżące w Dolnej Saksonii w powiecie Osnabrück Obejmuje powierzchnię 103,31 km² i liczy ok. 15.800 mieszkańców. Współpraca z Bad Essen istnieje już od wielu lat. Dzięki zaangażowaniu Gerharda  Hofmeyera, który przez kilkanaście lat pełnił funkcję Burmistrza tego miasta, organizowane są praktyki szkolno-zawodowe dla wałeckiej młodzieży, rozwijają się kontakty między innymi w dziedzinie sportu, kultury, szkolnictwa. W uznaniu jego zasług dla miasta wałecka Rada Miejska w 2003 roku przyznała Gerhardowi Hofmeyerowi tytuł Honorowego Obywatela Miasta Wałcza.

Osnabrück - powiat:
Z powiatem Osnabrück Wałcz utrzymuje przyjacielskie kontakty dzięki współpracy z gminą Bad Essen. Powiat Osnabrück leży w  Dolnej Saksonii, zajmuje powierzchnię 2.121 km2 , z ok. 359.000 mieszkańców. Powiat Osnabrück włącza się w niemal wszystkie inicjatywy współpracy miedzy Bad Essen i Wałczem, wspierając je i uzupełniając o własne propozycje. W lipcu 2007 roku w ramach wspólnych uroczystości zostaną podpisane dwie umowy partnerskie: między Miastem Wałcz i gminą Bad Essen oraz między powiatami Wałcz i Osnabrückda Miejska w 2003 roku przyznała Gerhardowi Hofmeyerowi tytuł Honorowego Obywatela Miasta Wałcza.

Kyritz - Niemcy:
Kyritz to drugie miasto związane z Wałczem umową o partnerskiej współpracy. Jest to miasto leżące w Brandenburgii, w powiecie Ostprignitz-Ruppin. Obejmuje powierzchnię 156,09 km² i liczy ok. 10.200 mieszkańców.Kontakty z miastem Kyritz zostały nawiązane przy okazji współpracy z Werne (Kyritz jest miastem partnerskim Werne). Funkcjonują one przede wszystkim w zakresie  sportu, gospodarki i turystyki – przykładami mogą być: udział wałeckich firm w kolejnych edycjach targów gospodarczych Prima Messe w Kyritz, udział wałczan w oficjalnych imprezach miejskich jak np. Bassewitz-Fest a także udział mieszkańców Kyritz w imprezach wałeckich jak chociażby Jarmark Stefana Batorego oraz w spotkaniach gospodarczych w Wałczu.  27 Maja 2006 podpisana została umowa partnerska miedzy miastami Kyritz i Wałcziejska w 2003 roku przyznała Gerhardowi Hofmeyerowi tytuł Honorowego Obywatela Miasta Wałcza.

Demmin - powiat:
Miasto Wałcz od wielu lat łączą również bardzo dobre, chociaż niesformalizowane kontakty z powiatem Demmin. Powiat Demmin należy do Mecklemburgii-Vorpommern. Obejmuje powierzchnię 1.921 km 2, liczy ok. 86.000 mieszkańców. W powiecie tym mieszka wielu byłych mieszkańców przedwojennego Wałcza, noszącego wówczas nazwę Deutsch Krone i stąd wywodzą się początki współpracy. Kontakty obejmują nie tylko prywatne kontakty i turystykę ale i dobrą współpracę między jednostkami samorządowymi. Razem zostało zrealizowany kilka projektów z dziedziny kultury, wydana została również wspólna publikacja.

Astorp - Szwecja.

• Honorowi obywatele miasta Wałcz:

Wilhelm Lulf - Uchwała Nr I/216/93 z 11.03.1993 roku.
Wieloletni  Burmistrz Werne, po raz pierwszy pojawił się w Wałczu w 1987 roku, czyli przed dwudziestu laty. Wówczas już od pięciu lat trwały kontakty między naszymi miastami, nawiązane między klasztorami ojców kapucynów z Werne i Wałcza i transporty charytatywnej pomocy z Werne. Jego wkład w rozwój kontaktów między naszymi miastami jest wyjątkowo duży. Ten obdarzony szczególna charyzmą człowiek sprawił, że współpracę rozpoczęły liczne organizacje, urzędy, instytucje. Patronował też nawiązywanym przyjaźniom. W 1992 i 1993 roku podpisał akty partnerstwa między naszymi miastami. W uznaniu jego zaangażowania w różnorodne działania wzbogacające to partnerstwo i akcje pomocowe w 1995 roku w Bydgoszczy, Wilhelm Lulf został uhonorowany tytułem „Przyjaciel Polski”.

Jakub Kazimierz Listwan - Uchwała Nr I/271/94 z 26.05.1994 roku.
Proboszcz Parafii p.w. św. Antoniego w Wałczu (O. Augustyn) z Klasztoru OO.Kapucynów. Poprzez osobiste zaangażowanie przyczynił się do nawiązania przyjacielskich stosunków pomiędzy miastami Wałcz-Werne. Jego wsparcie duchowe i moralne dla członków Rady, którym przyszło pracować w dość trudnych i złożonych warunkach było tak duże, że zasłużyło na uznanie. Zmarł we wrześniu 2004 roku.

Dymitr Tarasewicz - Uchwała Nr II/s3/20/94 z 31.08.1994 roku.
Lekarz chirurg - 35 lat swego życia, wiedzy i umiejętności poświęcił niesieniu pomocy chorym i cierpiącym mieszkańcom Wałcza. Przez wiele lat kierował Szpitalem Rejonowym, organizował poszczególne oddziały, rozwijał publiczna służbę zdrowia. W uznaniu niepospolitych umiejętności powierzono Mu funkcję ordynatora oddziału chirurgicznego. Wychował kilka pokoleń chirurgów i sprawił, że oddział ten cieszy się dobrą sławą w województwie. Nigdy nie żałował czasu i energii dla swoich pacjentów, a służył im łącznie 42 lata. Po zakończeniu kariery zawodowej powrócił do Gorzowa Wielkopolskiego, skąd po studiach medycznych przybył do Wałcza.

Helmich Heutink - Uchwała Nr II/sXXII/158/96 z 02.10.1996 roku.
Przewodniczący Komietu „Geuenmiden Helst Polen”. Bardzo zaangażowany w działalność charytatywną, polegającą na niesieniu pomocy mieszkańcom Wałcza. Jest to współpraca niesformalizowana, bezinteresowna. Organizacja ta przywozi na swój koszt ogromne ilości darów w postaci żywności, odzieży używanej, środków czystości, sprzętu domowego, itd. Ze sprzedaży części tych darów Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej pozyskuje dodatkowe środki na ponadplanowe udzielanie pomocy wielu dzieciom, rodzinom i osobom samotnym z Wałcza.

Ludwik Bąk - Uchwała III/sXLV/302/02 z 26.03.2002 roku.
Był nauczycielem języka polskiego w Liceum Ogólnokształcącym im. Kazimierza Wielkiego, w latach 1954-1977. Należał do grona najbardziej cenionych i lubianych przez młodzież pedagogów. Wychował wielu znakomitych absolwentów Aten Wałeckich. Był inicjatorem i wieloletnim organizatorem Rajdu Szlakami Wału Pomorskiego oraz Zjazdów Absolwentów Aten Wałeckich. W związku z tym opracował wiele materiałów, które utrwaliły sławę tej szkoły w całej Polsce. W 1977 roku przeprowadził się do Torunia. Pełniąc ważną funkcję w Książnicy Toruńskiej, skrupulatnie gromadził i opracowywał literaturę związaną z Wałczem, z Ziemią Wałecką. W latach 1995-1998 dokonał olbrzymim wysiłkiem napisania i wydania monografii Aten Wałeckich. Takie prace piszą całe zespoły autorów. Pan Ludwik Bąk stworzył 600 stronicowe dzieło sam i za symboliczne wynagrodzenie, a właściwie za zwrot poniesionych kosztów. W roku 1999 ukazała się kolejna, obszerna publikacja, ukazująca historię, kulturę i obyczajowość mieszkańców Wałcza i Ziemi Wałeckiej w XVI-XVIII wieku. W ten sposób nasze miasto otrzymało dwie bardzo cenne publikacje, które trafiły do wielu bibliotek i znaczących osobistości promując świetnie Wałcz. Zmarł 17 lipca 2007 roku.

Gerhard Hofmeyer - Uchwała IV/sIV/52/03 z 18.02.2003 roku.
Był długoletnim Burmistrzem Bad Essen – miasta, które niesie wszechstronną pomoc mieszkańcom Wałcza. Od kilkunastu lat kolejne grupy wałeckiej młodzieży odbywają bardzo korzystne praktyki w zakładach produkujących maszyny i urządzenia rolnicze. Burmistrz zawsze angażował się w znalezienie okresowych prac dla młodych ludzi z Wałcza; często gościł ich w swoich domach. Dzięki jego inicjatywie co roku organizowany jest w Wałczu kilkudniowy festyn rekreacyjny dla dzieci i młodzieży „Go Sports-Eurotour”. Jest to impreza pożyteczna, nagłośniona w mediach, w całości finansowana przez stronę niemiecką. Pan Gerard Hofmeyer sprawił, że władze Bad Essen przekazały wartościowy samochód strażacki i znaczącą kwotę na renowację Placu Wolności z okazji Jubileuszu 700-lecia naszego miasta. Wałcz otrzymał także sprzęt medyczny. Z Jego inicjatywy doszło do podpisania umowy o współpracy rozwiniętego gospodarczo powiatu Osnabrück z powiatem wałeckim, co również pozytywnie zaowocowało dla miasta Wałcza. Pan Gerhard Hofmeyer odgrywał bardzo ważną rolę w promowaniu naszego miasta na terenie całej Północnej Westfalii, ponieważ pełnił prestiżowe funkcje w tym landzie niemieckim.

Zdzisław Krzyszkowiak - Uchwała Nr IV/sIV/53/03 z 18.02.2003 roku.
Wielka kariera sportowa rozpoczęła się w czasie służby wojskowej, kiedy występował w „Legii” Warszawa oraz „Zawiszy” Bydgoszcz. Powołany do kadry narodowej z Wałczem związał całe swoje młode sportowe życie w latach 50-tych i 60-tych, kiedy trenował w Ośrodku Sportowym na „Bukowinie”. Był czołową postacią WUNDERTEAMU, słynnej drużyny lekkoatletycznej, która w tym czasie tworzyła się w Wałczu. Tu przygotowywał się do największych imprez sportowych na świecie. W bogatej historii polskiego sportu był doskonałym następcą legendarnego Janusza Kusocińskiego. Zdzisław Krzyszkowiak jako drugi polski długodystansowiec zdobył złoty medal olimpijski. W 1960 roku na olimpiadzie w Rzymie triumfował w biegu na 3000 metrów z przeszkodami. Bił rekordy Polski, Europy i świata na długich dystansach. 10 sierpnia 1961 roku w Wałczu w biegu na 3000 metrów z przeszkodami, ustanowił rekord świata wynikiem 8.30,4 minut. W 1958 roku na dwóch dystansach 5000 m i 1000 m zdobył tytuły mistrza Europy na zawodach w Sztokholmie. W tym samym roku został uznany za najlepszego zawodnika świata. W swej długiej i pełnej sukcesów karierze sportowej 140 razy mijał linię mety jako zwycięzca. W ciągu 15 lat występów na arenach całego świata startował 73 razy. Po zakończeniu kariery sportowej został trenerem WKS „Zawisza” oraz Kadry Narodowej PZLA. Ukończył studia trenerskie. W tym czasie prowadził jedną z najlepszych grup średnio- i długodystansowców w Polsce. Uzyskał najlepszą klasę trenerską – trenera klasy mistrzowskiej. Był członkiem Zarządu Polskiego Komitetu Olimpijskiego. W 2000 roku ukazała się książka pt. „Niezapomniane przeżycia” autorstwa Zdzisława Krzyszkowiaka, w której wiele miejsca poświęcił Wałczowi. Zmarł: marzec 2003 roku.

Albert Beyer - Uchwała nr IV/sXXXIV/282/06 z 07.02.2006 roku - Niemcy.
Kierownik aktywnych członków Deutsches Rotes Kreuz Ortsverein Werne. W październiku 1992 roku Niemiecki Czerwony Krzyż nawiązał kontakty z władzami Wałcza, dwa miesiące później Pan Albert Beyer przyjechał z pierwszym transportem darów dla Szpitala Powiatowego w Wałczu. Wówczas też miało miejsce pierwsze spotkanie członków obu organizacji – Polskiego i Niemieckiego Czerwonego Krzyża. W okresie od grudnia 1992 roku do listopada 2005 roku Niemiecki Czerwony Krzyż zorganizował i przywiózł do Wałcza 40 transportów z darami.. Wszystkie transporty przygotowane zostały pod kierownictwem Alberta Beyera. Dzięki jego zaangażowaniu i postawie nawiązana została współpraca pomiędzy Niemieckim Czerwonym Krzyżem w Werne oraz Zarządem Rejonowego Polskiego Czerwonego Krzyża w Wałczu, której uhonorowaniem było podpisanie w dniu 14 maja 1996 roku umowy partnerskiej pomiędzy tymi dwiema organizacjami. Współpraca zaowocowała między innymi wymianą młodzieży z Wałcza i Werne oraz wspólnie podejmowanymi przedsięwzięciami.

• Wałeckie legendy:

• Jak Pieta do Skrzatusza wędrowała:

Lata reformacji przyniosły ziemi wałeckiej liczne zamieszki na tle religijnym, zniszczenia, rabunki, walki. W roku 1575 te zawirowania historii dotarły między innymi do Mielęcina. Luteranie wyważyli drzwi tamtejszego kościoła, zrabowali wota i inne cenne przedmioty, zaś drewnianą figurę Matki Boskiej z Panem Jezusem  - Pietę, wyrzeźbioną jeszcze w XV wieku, wrzucili z pogardą do jeziora. Figura jednak wypłynęła natychmiast na powierzchnię. Wrzucono więc ją do worka, obciążono kamieniami i wywieziono łódką na środek jeziora i zatopiono. Figura natychmiast znowu wypłynęła na powierzchnię. Luteranie uznali, że ich jezioro nie chce przyjąć figurki i postanowili zatopić ją w innym jeziorze. Wrzucali ją to do tego, to do tego jeziora, a Pieta stale pojawiała się na powierzchni. Po kolejnej nieudanej próbie, nad wałeckim jeziorem Raduńskim, luteranie w końcu zrezygnowali z dalszych prób zatopienia figurki.

Postanowili ją   spalić. Rozpalone zostało wielkie ognisko, wrzucono Pietę w ogień a płomienie wówczas nabrały dziwnego, niebieskiego koloru. Wtedy właśnie nadjechał garncarz z Piły. Zobaczył, jak drewna w ognisku rozpadają się na popiół, a Pieta pozostaje nietknięta. Pojął, że miejsce Piety jest w kościele i poprosił luteranów, by mu sprzedali rzeźbę, jak tłumaczył – będzie miał zabawkę dla swoich dzieci, do których właśnie wraca po długiej podróży. Luteranie z ulgą skorzystali z okazji pozbycia się kłopotu i to jeszcze z zyskiem.

Po drodze do domu garncarz zatrzymał się na nocleg w Skrzatuszu. Tam opowiedział o cudownym zdarzeniu, jakie miał okazję obserwować. Pewna kobieta z tej wsi zapragnęła mieć figurkę dla siebie, odkupiła ją od garncarza, obiecując, że zaniesie ją do kościoła. Nie miała jednak zamiaru spełnić obietnicy, ustawiła Piętę we własnym domu. Po kilku dniach, we śnie zobaczyła piękną kobietę, która przypomniała jej o obietnicy i poleciła umieścić figurkę w skrzatuskim kościele.

Przejęta kobieta natychmiast to uczyniła następnego dnia. Wkrótce Pieta zasłynęła licznymi cudami a drewniany kościółek stał się znany  nie tylko w najbliższej okolicy. Zaczęły ściągać tu liczne pielgrzymki.  Sto lat później Wojciech Bereza ufundował tu murowany kościół w stylu barokowym, dziś uznany za zabytek I klasy i nadal będący celem pielgrzymek.

• Jak powstało Pojezierze Wałeckie:

Jak stare opowieści głoszą, kiedy Pan Bóg zakończył swe dzieło tworzenia ziemi i wprawił ją w ruch obrotowy przyglądał się jej dłuższy czas. Spojrzał na piękne góry i uśmiechnął się, popatrzył na oceany i również się uśmiechnął. Później z troską pochylał się nad różnymi fragmentami kuli ziemskiej. Tu dołożył złoża węgla, tam siarki, tu rzucił szlachetne kamienie, tam sól, tu glebę tak żyzną, że rośliny mogły wspaniale rosnąć, tam jeszcze inne bogactwa natury. Kiedy zaś Stwórca skierował wreszcie wzrok na nasze okolice -  posmutniał. Gleba tu była piaszczysta, teren pofałdowany, a zapas skarbów, którymi obdarzał ziemię już się wyczerpał... Zapłakał Pan Bóg rzewnymi łzami, a łzy te, spadały na ziemię wałecką tworząc liczne, piękne jeziora, które do dziś dnia ozdabiają tutejszy krajobraz.

• Łabędzie na jeziorze Zamkowym:

Dawno, dawno temu w wałeckie lasy przybył na polowanie książę Waromir ze swą drużyną. Lasy te były piękne, zasobne w zwierzynę a i okolice zachęcały do wypoczynku, rozbili więc obóz nad jeziorem, aby  pozostać tam na kilka dni. Traf  chciał, że wybrali ulubione miejsce spacerów Radomiły – pięknej dziewczyny, mieszkającej w osadzie rybackiej, która później miała się przeobrazić w miasto Wałcz. Gdy Radomiła zobaczyła księcia siedzącego przy ognisku przystanęła zdziwiona i trochę wystraszona. Waromir usłyszał szelest, podniósł oczy, spojrzał na dziewczynę i był pewien – to właśnie ja chce pojąć za żonę. Ujrzała dziewczyna zachwyt w jego oczach i zrozumiała. Jej serce zabiło inaczej. To była miłość od pierwszego wejrzenia. Wolno, bez słowa, jak we śnie szli ku sobie. - Jam książę Waromir, proszę cię, nadobna pani o twą rękę.

Radomira tylko skinęła głową. To były pierwsze chwile ich znajomości, potem były długie rozmowy – opowiadali o sobie, swym życiu, planowali wspólną przyszłość. Uradzili, że Waromir pojedzie do swego zamku i powróci, zanim księżyc w nowiu stanie. Przyjedzie z darami, by prosić ojca dziewczyny o jej rękę. Wymienili się pierścieniami. I odjechał książę ze swoją drużyną, a Radomira zaczęła przygotowania do zrękowin. Przygotowała piękny biały płócienny strój a na głowę wieniec z białych kwiatów. Podobnie przystroić się miały druhny. Lecz oto księżyc do nowiu doszedł a Waromir się nie zjawiał. Czekała Radomira całą noc a rozpacz, gniew i wstyd  o lepsze w jej sercu walczyły. Tak nadszedł świt. Zmęczona czuwaniem zasnęła Radomira a z nią i jej druhny. Wtem zbudził je łopot łabędzich skrzydeł. Tuż przy nich wylądowało stado łabędzi. Największy, najpiękniejszy łabędź, kołysząc się na swych krótkich łapach podszedł do panny Radomiry i wtedy zobaczyła ona wśród piór jego skrzydła pierścień, który dała Waromirowi! Łabędź patrzył smutno w jej oczy, jakby pytał: Rozumiesz?

Pobiegła dziewczyna do wiedźmy mieszkającej nad drugim jeziorem, prosząc o pomoc. Rozpaliła wiedźma ognisko, dosypała tajemnych ziół do ognia, zapatrzyła się w migające płomienie, zasłuchała się w ich szept. Opowiedziała Radomirze historię, jaka się wydarzyła: Otóż, kiedy Waromir wrócił na zamek i ogłosił, że znalazł najpiękniejszą dziewczynę na świecie i wkrótce będzie wesele, rozgniewała się tymi wieściami czarodziejka Lemora, która tam mieszkała. Kochała ona księcia i od dawna usiłowała zdobyć jego serce. Teraz zrozumiała, że nic z tego. Zjawiła się jednak u Waromira, usiłując odwieźć go od zamiaru małżeństwa i zwrócić jego myśli ku sobie. Gdy jej się to nie udało, Lemora pełna złości rzuciła czar na księcia i jego drużynę, zamieniając ich w stado łabędzi. - Czy możesz zdjąć z nich ten czar? - z nadzieją zapytała Radomira. - Nie, ten czar jest zbyt silny, moc Lemory przewyższa moją moc – pokręciła smutno głowa wiedźma. - W takim razie zamień mnie w łabędzia... To jedyny sposób, abym była z tym, którego kocham i któremu obiecałam, że będę z nim na dobre i na złe...

W ten sposób i Radomira stała się pięknym, białym łabędziem a całe stado zamieszkało nad jeziorem, obecnie zwanym Zamkowym. Od tych wydarzeń minęły wieki, ale do tej pory mieszkają tu łabędzie, choć książęcej pary ze złotymi pierścieniami już dawno nikt wśród nich nie widział...

Napisz komentarz (1 Komentarz)